Кактусите и сукулентите во март

Март е време кога кактусите и другите сукуленти кои ги чувате дома, треба да почете да ги преместувате на места каде што има повеќе сонце или барем поблиску до прозорците.

Изложеноста на поголема светлина продуцира поголема топлина, која пак од друга страна го поттикнува развојот на нивниот корен. Супстратот сеуште се одржува сув.

Повеќе може да прочитате во Календар за кактусар(к)и.

Дополнително осветлување

Од условите во кои се одгледуваат кактусите и другите сукуленти, зависи дали тие нормално ќе се развиваат или ќе стагнираат. Најважен фактор за нивниот раст е адекватната светлина.

За собните кактуси, најмалата количина на светлина која се препорачува е 150 вати на метар квадратен. Флуо-цевките треба да бидат оддалечени од 25 до 30 cm од врвот на билката. Ако користите сијалици со висок интензитет, треба да ги оддалечите во сразмер со јачината. Билките растат подобро ако (во зависност од годишното време) дневната светлина е помалку или повеќе константна. Користете тајмер подесен на 12 до 18 часа дневно. Најголемиот дел од билките најдобро се развиваат доколку светло-темниот период одговара на нивното природно опкружување. Кога користите вештачко осветлување, светлината со рефлектори треба да ја насочите кон билките. Билките треба да се ротираат (свртуваат) на секои две недели, за да бидат рамномерно осветлени. Кактусите, како и повеќето други билки, се осетливи на одредени фреквенции (бои) на светлината, особено на син и црвен спектар. Најдобри резултати се постигнуваат со користење на grow-light или metal-halide цевки. Овие цевки произведуваат повеќе светлина која им одговара на билките. Metal-halide осветлувањето дава и топлина и UV зрачење кои кактусите ги сакаат.

Светлината е извор на енергија која им е потребна на билките да произвдуваат храна. Осветлувањето се изразува во фут-кандела (foot-candel, ft-c) според англо-саксонските мерни единици, односно во лукс (lux) во SI метричкиот систем. Внатрешноста на добро осветлена просторија, обично е помалку од 100 ft-c, додека светлината на еден сочев ден е повеќе од 10.000 ft-c. Билките имаат различни потреби за светлина. Собните билки се делат според количината која им е потребна за раст:

• Ниска (најмалку 100 ft-c, 150 до 200 за добар раст ≈ 1.500 до 2.000 лукса)
• Средна (најмалку 100 до 150 ft-c, 200 до 500 за добар раст ≈ 2.000 до 5.000 лукса)
• Висока (најмалку 150 до 1.000 ft-c, 500 до 1.000 за добар раст ≈ 5.000 до 10.000 лукса)
• Многу висока (најмалку 1.000 ft-c, односно повеќе од 10.000 лукса).

Foot-candle не е SI мерка, но сеуште се користи во САД, Велика Британија и нејзините бивши колонии. Околу 100 ft-c во текот на 12 часа дневно на билката и е потребно за раст во текот на целата година, а најмалку 200 ft-c во текот на 12 часа дневно за билките да ги искористат хранливите материи. За планиран раст на билките е важна јачината на светлината. Мерната единица lux претставува количник од осветлувањето (lumen) и осветлената површина (lux = lm/m²). Ако како мерка за јачина на осветлувањето користиме lux, вредноста изразена во ft-c треба да се помножи со 10,764 (за полесно пресметување ≈10).

За полесна ориентација и одредување колку светлина им е потребна на билките, еве неколку параметри:

• Полна дневна светлина над 10.760 lux
• Утринска светлина 10.760 lux
• Осветлена соба 3.500 lux
• Прозор свртен на север 2.000 lux.

Вештачкото осветлување се користи да ја замени или дополни природната светлина. Многу собни билки растат добро под вештачка светлина од флуо-цевки и други специјални ламби и сијалици. Понудата на вакви разноразни ламби е широка. Philips прави ламби под називот "Agro-Lite" , кои се помала варијанта на Gro-Lux (ламба со широк спектар на светлина). На пример, цевките на Philips овозможуваат од 2 до 10 % поголем раст, отколку што овозможуваат други слични решенија (тврдат дека експериментите се потврдени во нивните лаборатории).

Генерално, обичните сијалици и флуо-цевките не се препорачуваат за билки. Ефектот не е потполн и доаѓа до деформација на билките (обично се издолжуваат). Недостатокот на светлина може да се надокнади со продолжување на времето на изложување на вештачка светлина. Шеснаесет часа светлина (8 часа мрак) е доволна за повеќето билки. Пожелно е користење на тајмер за добивање на дневен циклус кој ќе им одговара на билките.

Бидејќи цветањето на многу тропски кактуси (кактуси на кои им е потребно малку светлина) директно зависи од должината на денот, на билките кои растат под вештачка светлина во текот на зимата треба да им се намали времето на осветлување. Тајмерот треба да се подеси, така што ќе бидат во мрак и повеќе од 12 часа дневно. Во спротивно кактусите нема да цветаат.

Извор: CactusInfo

Кактусите и светлината

На повеќето кактуси светлината им е потребна колку што е можно повеќе. На другите им треба нешто помалку (но сеуште повеќе отколку на другите билки). Има и такви кои не бараат многу светлина.

Кактуси кои бараат најмногу светлина (ставете ги директно на сончева светлина, што повеќе тоа подобро) се повеќето видови од родовите Parodia (Notocactus), Obregonia, Astrophytum, Pilosocereus (Pilocereus), Myrtillocactus, Ariocarpus, Ferocactus и некои видови од родот Mammillaria. Во оваа категорија на кактуси влегуваат и Saguaro (Carnegia gigantea) и Prickly pear (Opuntia ficus - indica) кои истотака можат да бидат потполно изложени на сончева светлина. Кактусите со многу боцки, тврда дебела кожа (кора) и кактуси со сино или бело тело истотака се дел од оваа категорија.

Во категоријата на кактуси кои бараат помалку светлина, спаѓаат кактусите од родовите Disocactus (Aporocactus) и Echinopsis (Chamaecerus), некои од родот Gymnocalycium и слични на нив. Овие кактуси може да ги ставите на прозор, но препорачливо е да се заштитат од директна сончева светлина (со некоја фолија или слично).

Кактуси кои не бараат многу светлина се лиснати кактуси кои растат во дождовните шуми (сончевата светлина може да ги убие). Овие кактуси најдобро е да се чуваат во затворен простор, подалеку од сонцето.

Многу важно: кога ги полевате или оросувате вашите кактуси и сукуленти, правете го тоа по залезот на сонцето, бидејќи капките се однесуваат како сочива и можат (да ги изгорат) да предизвикаат оштетување на билките.

Извор: CactusInfo

Поблиску до прозорците

Март е време кога кактусите и другите сукуленти кои ги чувате дома, треба да почете да ги преместувате на места каде што има повеќе сонце или барем поблиску до прозорците. Изложеноста на поголема светлина продуцира поголема топлина, која пак од друга страна го поттикнува развојот на нивниот корен. Супстратот сеуште се одржува сув.

Повеќе за активностите карактеристични за овој месец може да прочитате во Календарот за кактусари/ки.

Потреба за светлина

Какви барања имаат кактусите и сукулентите кога е во прашање светлината, имате можност да дознаете преку денешната Видео лекција...

Светлина

Кога кактусите и другите сукуленти ќе се преселат во затворен простор како што е овој период од годината, освен содветна температура и полевање, поребно е да им се задоволат и одредени барања кога е светлината во прашање.

Кои се тие, дознајте преку денешната Видео лекција...

Доколку англискиот јазик ви е неразбирлив, имате можност да изберете и превод на македонски јазик.

Општи совети за растенијата во домот

Деновиве имав повеќе работни обврски па малку ја запоставив КАКТУСАРНИЦАта. Денеска имам порелаксиран ден и за малку подоцна Ви најавувам претставување на еден интересен кактус.

Во меѓувреме, разгледувајќи ги денешните весници налетав на интересен текст во Вечер, во кој може да се најдат корисни совети за одгледување на собните билки. Како што кажува и самиот наслов, советите се општи и најголемиот дел од нив може да Ви користат и при одгледувањето на кактуси и други сукулентини билки.

Затоа Ви препорачувам да го прочитате!

Многу истражувања укажуваат на тоа дека за растенијата да се развиваат здраво, потребно им е внимание, зборување, и чување како и на секое милениче. За возврат го разубавуваат нашиот живот.

Собните билки кои се чуваат во становите се главно жители на тропските предели, па затоа најважно пред се е да и се најде соодветно место во станот на кое ќе има доволно светлина. Нежните билки не поднесуваат силна сончева светлина, па на тоа треба да се обрне посебно внимание.

Набавете доволно голема саксија, и секогаш раководете се според величината на билката бидејќи ниту преголема саксија нема да одговара. Во саксијата ставете здрава, квалитетна земја која ќе и овозможи на водата, минералите и воздухот да кружат околу коренот. Билките кои одамна не се пресадени редовно потхранувајте ги со ѓубриво.

Залевањето на билката зависи од количината на светлина која ја добива, видот на растението, температурата, велчината на саксијата и друго. Најдобар начин да проверите е со прст да ја проверите влажноста на земјата. Стручњаците советуваат да не се користи вода од чешма туку да се остави таа да отстои најмалку 24 часа. Во водата додадете јаболков оцет бидејќи така растението полесно ги апсорбира хранливите материи. Повремено се препорачува да се користи вода во која претодно се варени јајца, зеленчук, како и талогот од кесичка чај бидејќи е богат со хранливи материи.

Земјата повремено посипувајте ја со пепел или мелени коски кои се природен извор на минерали и не ја сушат билката како што тоа го прават синтетичките ѓубрива.

Просторијата во која се наоѓаат билките треба да се проветрува заради циркулација на воздухот.

Календар за кактусари/ки: Март

Март е време кога кактусите и другите сукуленти кои ги чувате дома, треба да почете да ги преместувате на места каде што има повеќе сонце или барем поблиску до прозорците. Изложеноста на поголема светлина продуцира поголема топлина, која пак од друга страна го поттикнува развојот на нивниот корен. Супстратот сеуште се одржува сув.

Ова е период кога временските услови обично дозволуваат кактусите да се преселат на терасите, во дворовите...но тоа треба внимателно да го направите бидејќи може да дојде до нивно оштетување, односно изгорување од сонцето. Бидејќи нема заштитни средства од сонцето наменети за кактуси, моја препорака е кога за прв пат во годината ќе ги изнесете надвор (особено билките кои веќе почнале да растат) еден период да ги оставите во блага сенка. И во случај доколку некоја билка сепак се здобие со последици од сонцето, истата пренесете ја на сенка и оштететниот дел за кратко време ќе се залечи.

Доколку имате посеано кактуси, треба често да ги прегледувате и доколку приметите на површината создавање на некои други култури, ведаш да ги истретирате со раствор од некој фунгицид. Доколку е во прашање некој посериозен напад, треба да го оставите супстратот да се исуши, а засеаните кактуси внимателно да ги препикирате.

Извор: Gajenje kaktusa - Fleischer/Schütz

Корисни совети

Текстот во продолжение бил објавен во 2006 година во Дневник, под наслов Кактусите не треба да ги полевате често! За голем дел од работите веќе имавте можност да прочитате во мојата КАКТУСАРНИЦА®, но повторувањето нели е мајка на знаењето. Во текстот (во кој има и по некоја нејаснотија и грешка) може да најдете и многу корисни совети!

Кога купувате кактуси и сукуленти проверете дали растенијата во саксиите се цврсти, затоа што може коренот да биде оштетен!

Кактусите се лесни за одгледување, а ако ги негувате правилно, се вечни.

Иако сите кактуси се сукуленти, сите сукуленти - растенија со месести листови, не се кактуси. Кактусите и сукулентите главно припаѓаат на две фамилии Cactaceae и Crassulaceae, иако некои припаѓаат и на фамилиите Liliaceae и Amarylliaceae. Од главните родови кактуси, видовите на родот Cereus се високи и исправени, а од топчестите видови најпознати се мамилариите (Mammillaria). Лопатестите видови се со најмногу боцки и припаѓаат на родот Echinocactus. Бодликавите крушки, кои често ги гледаме на филмовите од Дивиот запад, припаѓаат на родот Opuntia. Овој род многу се одгледува како подлога за калемење многу други видови. Zygocactus или божиќен кактус во ноември цвета и цветовите траат подолго време.

Во фамилијата кактуси (и сукуленти) спаѓаат и многу други родови меѓу кои и алое, агаве и божиќните кактуси. Многу од нив цветаат, иако цветовите им траат многу кратко време. Сукулентите имаат месести листови, многу често со упадлива сива превлака. Може да се набават многу видови, особено од родовите на Crassula, Euphorbia, Echeveria. Многу од нив и цветаат. Euphorbia опфаќа и многу други обични собни видови како што се поансециите (Poinsettia!?) и кротоните (Crotonoideae). Еден од најпознатите видови сукуленти од родот на Euphorbia (млечка) е видот Euphorbia splendes, која има боцки и црвени брактеи, а потекнува од Мадагаскар.

Crassula ovata

Euphorbia lactea

Родот Crassula исто така содржи многу видови меѓу кои и Crassula argetea (!?), кој што може да израсне во разгранете грмушка висока и 1 m.

Она што е важно кога купувате кактуси и сукуленти е да проверите дали растенијата во саксиите се цврсти, затоа што може да се случи коренот да биде оштетен. Растенијата не смеат да имаат траги од оштетувања и да бидат скапани.

Им треба силна светлина!

Големината на растенијата зависи од видот и може да бидат многу мали, но може да достигнат височина и од 2 м дури и како собно растение. Растат многу бавно, а кај некои скоро и да не се забележува напредок во тек на една година. Цветаат во пролет и лето, а цветовите траат само еден ден или нешто подолго. Растенијата се без мирис. Потребно им е многу светло и добро успеваат на прозорец на јака сончева светлина. Летно време поднесуваат многу топло. Во зима чувајте ги на поладно место, но не на температура пониска од 5 до 7 Целзиусови степени. Летно време полевајте ги неколкупати неделно. Во зима еднаш месечно. Им одговара сув и топол воздух, но во лето испрскајте ги листовите или полејте ги целосно растенијата со вода за да бидат чисти. Не ги пресадувајте многу почесто од што е потребно. Доволно е на 3 до 4 години еднаш (кога се во прашање поголеми билки). Кактусите се вечни растенија ако во зима не се полеваат премногу па да скапат. Ова се лесни растенија за одгледување дури и за почетниците.

Совет: Ако растението е потемнето и гние при основата, значи дека премногу го полевате. Во овој случај најчесто нема спас за растението. Површината на растението е набрана и тоа има изгубено цврстина - премногу е суво. Полевајте го растението обилно. Ако не се развиваат цветови кај оние видови што обично цветаат - тоа е знак дека зимно време сте ги чувале на претопло место. Кактусите растат многу бавно, а сукулентите се навалуваат кон прозорецот. Ако нема доволно светло, преместете ги на посветло. Боцките од кактусите може да бидат многу болни и да ја надразнуваат кожата. Додека работите со нив, секогаш користете ракавици. Големите боцки може веднаш да се отстранат со рака, а ситните боцки и иритирачките влакненца може да се отстранат само со постојано плакнење со многу топла вода и со сапун.

Календар за кактусари/ки: Јуни

И покрај тоа што денес, а според метеролозите и во текот на следните неколку денови времето ќе биде променливо облачно, проследено со грмежи и врнежи, сепак веќе на големо мириса на лето со сончеви денови и топли ноќи. Доколку имате можност (тераса, двор), а сеуште не сте го направиле тоа, време е да ги наградите Вашите билки со полна сончева светлина и свеж воздух.

Јуни е месецот, кога кај дел од кактусите се јавуваат и првите цветови. Постојано се отвораат нови цветови, некои наутро, некои на пладне, а некои попладне.

Сега е најдобро време за сеење (се разбира доколку успеете да најдете семе, со оглед на тоа што и семето е нешто што тешко дека може да го најдете во Македонија) на видови кои се навикнати на потопли услови. Во овој период се постигнува висок степен на р’тење.

За оние поискусните кактусари или оние кои сакаат да се обидат во тоа, Јуни е месец кога може да се продолжи со калемење или прекалемување на веќе калемените билки.

Извор: Gajenje kaktusa - Fleischer/Schütz